ဂ်ီဟတ္ ဝါဒီမ်ားအတြက္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ေနာက္ထပ္ အစၥလာမစ္ စစ္ေျမျပင္ ျဖစ္လာမည္ေလာ
+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
၂၀၂၀ ခုႏွစ္ ႏို ၀ င္ဘာလတြင္ ဆိုနီ မူစလင္ အဖြဲ႕တစ္ခုျဖစ္ေသာ၊ Salafi-Jihadist စစ္ေသြးႂကြအဖြဲ႕ Katibah al-Mahdi fi Bilad al-Arakan သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ႐ိုဟင္ဂ်ာမြတ္ဆလင္မ်ားအားႏွိပ္ကြပ္မႈကိုလက္စားေခ်ရန္ ေနျပည္ေတာ္အားဂ်ီဟတ္ စစ္ပြဲ ေၾကျငာခဲ့သည္။ ၄င္း အဖြဲ႕သည္ အီဂ်စ္ ႏိုင္ငံအတြင္း အစၥလမ္မစ္ လႈပ္ရွားမႈ အျဖစ္ (၁၉၅၀) မွ စတင္ ခဲ့ျပီး၊ ယခုအခါ ေဆာ္ဒီအာေရးဗီးယား၊ လက္ဘႏြန္၊ ဖိလစ္ပိုင္၊ ယီမင္၊ ဆိုမာလီယာ၊ အီသီယိုးပီးယား၊ ပါလက္စတိုင္း၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ အယ္လ္ဂ်ီရီးယား၊ အီဂ်စ္၊ မာလီ၊ လစ္ဗ်ား၊ တူနီးရွား၊ ဂါဇာကမ္းေျမာင္ေဒသ၊ ဆိုင္ႏိုင္းကၽြန္းဆြယ္၊ တရုတ္ (ရွီက်န္ ေဒသ)၊ ရုရွား (ေခ်ခ်င္းညွာ)၊ အိနၵိယ၊ ဥဘကၠစၥတန္၊ တာဂ်ကၠစၥတန္၊ စကၤပူ၊ ပါကၠစတန္၊ ဆီးရီးယား၊ ေမာ္ရိုကို၊ အီရတ္ႏွင့္ အေနာက္ဥေရာပ ႏိုင္ငံမ်ားတြင္၊ အမည္ခြဲမ်ားျဖင့္ ခ်ိတ္ဆက္လႈပ္ရွားေနသည့္ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕အစည္းႀကီး တစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ အေရွ႕ေတာင္အာရွ၏ အဆင္းရဲဆုံးႏိုင္ငံ တစ္ခုျဖစ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္၊ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁ ရက္အာဏာ ထိမ္းမႈအျပီးတြင္ ကမၻာ့ကပ္ဆိုးႀကီးႏွင့္ အတူ၊ ဆူပူအံုၾကြမႈ၊ အၾကမ္းဖက္မႈ၊ ေဘးအႏၱရာယ္ထူေျပာမႈ စသည့္ ျပသနာေပါင္းစံုျဖင့္ ရင္ဆိုင္ေနရျပီး ၊ ၄င္း အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားႏွင့္ အိမ္နီးခ်င္းဘဂၤလားေဒ့ရ္ွတြင္႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္ တစ္သန္းေက်ာ္ရွိေနျခင္းသည္၊ အေရွ႕ေတာင္အရွမွာ အစၥလာမ္မစ္ အစြန္းေရာက္ အၾကမ္းဖက္သမားမ်ား ေမြးထုတ္ဖို႕အတြက္ လံုေလာက္သည့္ အေျခခံ အေဆာက္အဦ အရင္းအျမစ္ႀကီး ျဖစ္ေနသည္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ကမာၻလုံးဆိုင္ရာဂ်ီဟတ္ဝါဒီမ်ားႏွင့ ္မၾကာခဏဆက္စပ္ေနသည့္ႏိုင္ငံမဟုတ္ ေသာ္လည္း၊ ၂၀၁၇ခုနွစ္ ဘဂၤလီ (႐ိုဟင္ဂ်ာ) လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈတြင္ လူသိမ်ား အထြတ္အထိပ္ေရာက္လာေသာ၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံ၏ မြတ္ဆလင္လူနည္းစုမ်ားအား ကာလရွည္ၾကာႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းမႈမ်ားရွိေနေသာ နိုင္ငံအျဖစ္ ၊ အစၥလာမ္မစ္ ဘာသာေရး အစြန္းေရာက္မ်ားအတြက္၊ သတိထားဖြယ္ရာ ျဖစ္ခဲ့သည္။ ၎ အခ်က္သည္၊ အရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ စစ္မ်က္ႏွာစာအသစ္ဖြင့္လွစ္ရန္ အယ္လ္ကိုင္ဒါႏွင့္အစၥလာမၼစ္ႏိုင္ငံေတာ္ကဲ့သို ႔ႏိုင္ငံျဖတ္ေက်ာ္ဂ်ီဟတ္ဝါဒီအဖြဲ႕မ်ား၏ႀကိဳးပမ္းမႈမ်ား အတြက္ အထူး ထိုးႏွက္ခ်က္ႀကီး ျဖစ္ေစခဲ့သည္။ ဘဂၤလီ ( ႐ိုဟင္ဂ်ာ) လိုလားေသာအုပ္စုအသစ္ျဖစ္ေသာ Katibah al-Mahdi fi Bilad al-Arakan ေပၚေပါက္လာၿပီးေနာက္ ၂၀၂၀ ႏိုဝင္ဘာလတြင္ ဂ်ီဟတ္ဝါဒီဝါဒကိုျပတ္ျပတ္သားသားဆန႔္က်င္ၿပီး၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁ ရက္အာဏာသိမ္းမႈသည္ နိုင္ငံအတြင္း တိုင္းရင္းသားေပါင္းစံု၏ လူမ်ိဳးေရးမေက်နပ္မႈမ်ား၊ လူမ်ိဳးစုေ႐ႊ႕ေျပာင္းမႈ၊ စီးပြားေရးက်ဆင္းမႈ၊ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ စစ္တပ္၏ဖိႏွိပ္မႈႏွင့္ကိုဗစ္ -၁၉ ကူးစက္မႈမ်ားေၾကာင့ ္ဆိုးရြားလွသည္၊ အေျခအေနဆိုးတစ္ခုနွင္ ရင္ဆိုင္ေနရသည္ဟု ဆိုႏိႈင္သည္။ ဂ်ီဟတ္ဝါဒီအုပ္စု၏ ရည္မွန္းခ်က္သည္၊ အလြန္ေလးနက္ေသာ အစၥလမၼစ္ယံုၾကည္သက္ဝင္မႈ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကို ကိုယ္စားျပဳသည္၊ ျပည္တြင္းစစ္ပြဲအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ က်ရႈံးေသာျပည္နယ္ကို အေရွ႕ေတာင္အာရွ၏ ေနာက္ဆုံးဂ်ီဟတ္ အခိုင္အမာ ခံစစ္လိုင္းအျဖစ္ တည္ေဆာက္ရန္ ေမွ်ာ္မွန္းထားသည္။
ျမန္မာ့ဂ်ီဟတ္ဝါဒီသမိုင္း
ျမန္မာႏိုင္ငံအလယ္ပိုင္းတြင္၊ ဗဟုိ အစိုးရသည္ဧရာဝတီလြင္ျပင္အမ်ားစုႏွင့ ္ဧရာဝတီေတာင္တန္းမ်ားမွ က်န္တိုင္းရင္းသားမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားအၾကား ပိုမိုက်ယ္ျပန႔္ေသာ႐ုန္းကန္မႈ၏တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအျဖစ္ မူဆလင္မ်ားအားကာလၾကာရွည္လႈံ႕ေဆာ္မႈတစ္ခုျပဳလုပ္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ၿဗိတိသွ်အုပ္ခ်ဳပ္မႈမွလြတ္လပ္ေရးရေသာအခါ မူစလင္ မူဂ်ာဟီဒင္သည္လြတ္လပ္ေသာရခိုင္ျပည္နယ္ (သို႔) အေရွ႕ပါကစၥတန္ (ယခုဘဂၤလားေဒ့ရ္ွ) သို႔ ၀ င္ေရာက္ရန္အတြက္ အေသးစား သူပုန္ထမႈ တစ္ခုဆင္ႏြဲခဲ့သည္။ ထိုအခ်ိန္မွ စ၍ ႐ိုဟင္ဂ်ာဟု ဆိုေသာ မူဂ်ာဟစ္ ခြဲထြက္ေရးသူပုန္မ်ားႏွင့္ျမန္မာစစ္အစိုးရတို႔ၾကားတိုက္ပြဲ ေတြ ျပင္းထန္ခဲ့သည္။ ၁၉၇၈ ႏွင့္ ၁၉၉၁ ခွစ္တို႔တြင္ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ စစ္တပ္ကနယ္ေျမရွင္းလင္းေရး စစ္ဆင္ေရးမ်ားျပဳလုပ္ခဲ့သည္။
သို႔ေသာ္လည္း ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္မြတ္ဆလင္မ်ားႏွင့ ္ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားအၾကား ဆက္ဆံေရးတင္းမာမႈမ်ားကို စစ္အစိုးရကတမင္တကာႀကိဳးပမ္းခဲ့သျဖင့္႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားအေပၚႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္းမႈသည္မၾကာေသးမီႏွစ္မ်ားအတြင္းသိသိသာသာက်ယ္ျပန႔္လာသည္။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တြင္တပ္မေတာ္မွ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာတင္းမာမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီးစစ္တပ္ကရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္ေသာ စစ္ဆင္ေရးမ်ားဆက္တိုက္ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီးကုလသမဂၢက“ ႐ိုဟင္ဂ်ာမြတ္ဆလင္မ်ားအားလူမ်ိဳးတုံးသုတ္သင္ေရး” စာအုပ္ဖတ္စာအုပ္ဥပမာအျဖစ္ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးအိမ္နီးခ်င္းဘဂၤလားေဒ့ရွ္သို႔ဒုကၡသည္မ်ားအမ်ားအျပား ၀ င္ေရာက္ခဲ့သည္။
Source: https://www.hrw.org/news/2013/04/22/burma-end-ethnic-cleansing-rohingya-muslim
႐ိုဟင္ဂ်ာလူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈမွ စ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိမြတ္ဆလင္လူနည္းစု၏ဆင္းရဲဒုကၡသည္ဂ်ီဟတ္ဝါဒီဝါဒျဖန႔္သူမ်ားအတြက္မိုးႀကိဳးပစ္သည္။ အစၥလာမၼစ္ႏိုင္ငံေတာ္ဟုေၾကညာထားေသာ Caliph Abu Bakr al-Baghdadi ႏွင့္ al-Qaeda ေခါင္းေဆာင္ Ayman al-Zawahiri တို႔ႏွစ္ ဦး စလုံးကစစ္အာဏာရွင္တို႔က်ဴးလြန္ခဲ့ေသာရက္စက္မႈမ်ားကိုလက္စားေခ်ရန္ျမန္မာႏိုင္ငံအားဂ်ီဟတ္လုပ္ရန္ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။
ဘဂၤလားေဒ့ရ္ွမွာပါကစၥတန္တာလီဘန္နဲ႔အစၥလာမ္မစ္ႏိုင္ငံေတာ္ပူးေပါင္းအဖြဲ႕ႏွစ္ခုလုံးသည္ ႐ိုဟင္ဂ်ာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ကိစၥေတြမွာအသံက်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္နဲ႔ပါ ၀ င္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသည္။ ထို႔ျပင္အင္ဒိုနီးရွားရွိ Salafi-Jihadist အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ေစတနာ့ ၀ န္ရွိဂ်ီဟတ္မ်ားအတြက္ေစတနာ့ဝန္ထမ္း ၁,၂၀၀ ကိုျမႇင့္တင္ရန္၎၏ရည္႐ြယ္ခ်က္ကိုထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့ၾကသည္လည္း ရွိသည္။ ႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားအားအကူအညီမ်ားေပးႏိုင္ရန္ေစတနာ့ ၀ န္ရွိသူမ်ားႏွင့္ အေသခံလိုစိတ္ရွိသူမ်ားကိုအေလးထားသည္ ဟူေသာ အစၥလာမစ္ နည္းလမ္းမ်ားကို ေဆာင္ရြက္ရန္ ျပသခဲ့သည္လည္းရွိသည္။
al-Qaeda ႏွင့္ Islamic State တို႔က႐ိုဟင္ဂ်ာမ်ားအား ရည္စူး၍ အာ႐ုံစိုက္မႈျမင့္မားေနေသာ္လည္း Salafi-Jihadist အဖြဲ႕မ်ားသည္ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္သိသာထင္ရွားသည့္ေျခကုပ္ယူရန္ပ်က္ကြက္ေနဆဲျဖစ္သည္ ကို ေတြ႕ႏိႈင္သည္။ Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA), အဓိက႐ိုဟင္ဂ်ာေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕သည္အာဖဂန္နစၥတန္ႏွင့္ပါကစၥတန္တို႔တြင္သင္တန္းမ်ားတက္ခဲ့ဖူးသည္ဟုစြပ္စြဲမႈမ်ားရွိေနေသာ္လည္းႏိုင္ငံျဖတ္ေက်ာ္ဂ်ီဟတ္ဝါဒီမ်ားႏွင့္အနည္းငယ္ဆက္စပ္မႈရွိေနဆဲျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္းအလားအလာရွိေသာ ကစားကြက္ ဇာတ္ခံုစင္ျမင့္တစ္ခုတြင္ မည္သူမဆို၊ အတိုင္းအတာ မသတ္မွတ္ပဲ၊ ဂ်ီဟတ္ဝါဒီမွန္ပါက ထင္ရွားမႈမရွိျခင္ေသာ ေဆာင္ရြက္ျခင္းျဖင့္ ပန္းတိုင္သို႕ သို႔ေရာက္မည္ျဖစ္သည္။
Global Risk Insight တြင္ ေဖၚျပထားရွိေသာ Will Marshall ၏
Myanmar: Southeast Asia’s Next Frontline of Jihadism? အား မွီဥာဏ္း ဘာသာျပန္ေရးသားပါသည္။
Source: https://globalriskinsights.com/2021/09/myanmar-southeast-asias-next-frontline-of-jihadism/
# Nay Tun
